17°
Hava Durumu
Hissedilen : 17.9°
Gorus Mesafesi : 10.0 Km
Basinc : 1021 hPa
Ruzgar : 9.7 Km/S - KB
Nem : 67%
canlı izle
Mavi Yeşil
TEHLİKENİN ADI: “PLASTİK”
Taner Uysal
29/10/2018

Plastikler doğada hazır bulunmaz, doğadaki elementlere insan tarafından belli bir sıcaklık ve basınç altında, katalizör kullanılarak monomerlerin reaksiyona sokulması ile elde edilir. Plastik maddeler hafif, ucuz, kolay işlenebilir ve çok farklı kullanım alanına sahip olmaları nedeniyle günümüzde en önemli ticarî malzemeler olmuşlardır. Günlük hayatta çok büyük miktarlarda plâstik madde kullanılmaktadır.

Kullanılan bu maddelerin çoğunun bir defa kullanılıp atılması ve hacimce çok yer kaplamaları çevre kirliliğini de beraberinde getirmiştir. Bu sorunu çözmek için son yıllarda önemli çalışmalar yapılmaktadır. Bu sorunun bir çözümü, plastik atıkların geri kazanımıdır. Geri kazanım sırasında karşılaşılan en önemli sorunlar plastiklerin tanımlanması ve ayrılması aşamasında ortaya çıkmaktadır.

Çevre Açısından Değerlendirme

Çukurova Üniversitesi Çevre Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin yaptığı araştırmaya göre kanserojen madde içeren siyah poşetlerin, doğada çözülmesi 1000 yıldan fazla zaman almaktadır. Ülkemizde plastik poşetlerin kullanılması çok yaygındır. Rastgele çevreye atılan poşetler rüzgarın etkisi ile kolayca doğaya yayılmaktadır. Bu durum hem doğada kötü görünüm oluşturmakta hem de doğaya dağılan bu plastiklerin çözülmesi uzun sürerek kirliliklere neden olmaktadır. Diğer yandan nehirlerimizde, göllerde ve denizlerde poşetlerin kirliliği gözlenmektedir. Ülkemizde halen plastik poşetlerin sadece yüzde 1’i geri dönüştürülmekte olup, % 99’u yüzlerce yıl doğaya terk edilmektedir.

Diğer Ülkelerde Yapılan Çalışmalar

Bir çok dünya ülkesi naylon torbaların kullanılmasıyla ilgili olarak çeşitli çalışmalar başlatmışlardır. Avustralya’da, süpermarketlerde naylon torba kullanımına son verilmiş, Çin’de 1 Haziran 2008 tarihi itibarıyla çok ince plastik torba üretilmeyecek ve bu torbaların süpermarket ve dükkânlarda kullanılması yasaklanmıştır. Bir plastik torbanın et kalınlığı, 0.025 milimetreden az olamayacak. Yetkililer ayrıca halkın satın aldığı ürünleri bez çantalar ya da sepetlerle taşımasını teşvik edecek.

ABD’nin New York kentinde de Şehir Konseyi 5 bin ve daha fazla metrekareden büyük ya da beşten fazla şubesi olan mağazalar için plastik torba geri dönüşüm kutusu yerleştirme zorunluluğu getirdi. Ayrıca tüm şehirde geri dönüşümü olmayan plastik poşet kullanımını yasakladı. Poşetlerin yanına, ‘Lütfen geri dönüşüm sistemine katılmak için bu torbayı geri getirin’ yazmak zorunlu kılındı.

Fransa: Paris’te naylon torba kullanımı geçen sene yasaklandı. 2010 itibarıyla tüm ülkede yasaklanacak.

Hindistan: Yeni Delhi ve Bombay başta olmak üzere, dört bölgede naylon torba kullanımı yasak.

Tayvan: Naylon torbanın yanı sıra plastik çatal-bıçak kullanımı da yasak.

İrlanda: Naylon torba kullanmak isteyen, 20 cent vergi ödüyor.

Kenya: 2008 itibarıyla tüm ülkede naylon torba yasaklandı.

Güney Afrika: İnce torba yasak, geri dönüşümlü olanlar serbest.

Uganda: İnce torba kullanımı yasak, kalınlarda vergi var.

Ruanda: İki yıldır naylon torba kullanımı yasak.

Plastiklerin İnsan ve Çevre Sağlığı Açısından Tehlikesi

Prof. David Melzer tarafından yürütülen araştırmada, plastik kaplarda bulunan Bisfenol A BPA adlı maddenin kalp hastalıklarını arttırdığı ortaya çıkarılmıştır. Plastik kaplarda bulunan (BPA) maddesine maruz kalmanın kalp hastalıklarına yol açtığına dair önceki bulguları doğrulayan bilim insanları, bu maddenin şişelerde ve yiyecek paketlerinde kullanımının yasaklanması gerektiği savunulmaktadır. Amerikalı ve İngiliz bilim insanları, 2006 yılında Amerikan hükümetinin yaptığı ulusal beslenme araştırmasında elde eden bulgulardan yararlanarak yaptıkları araştırmada, idrarda yüksek oranda bulunan BPA’nın kalp kriziyle ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Ülkemizde: Prof. Dr. Selma Metintaş tarafından yapılan açıklamada; “plastik ve köpükten imal edilen bardaklardan uzun süre sıcak sıvı içenler kanser tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir” denilmektedir. Kanserle Savaş Dairesi Başkanı Prof. Dr. Murat Tuncer tarafından yapılan açıklamada; “Olasılık nedeniyle çok sıcak ve gazlı içeceklerin bu bardaklarda sunulması sakıncalıdır” uyarısı yapılmaktadır.

Tek kullanımlık plastik tüketimini azaltma seferberliği ilan edilmeli

Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) Başkanı ve İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, Birleşmiş Milletler tarafından bu yılki 5 Haziran Dünya Çevre Günü temasının “Plastik Kirliliğini Yen" olarak seçildiğini belirtti. Tek kullanımlık plastik kirliliği ile mücadele için dünyanın bir araya geldiğini ifade eden Prof. Dr. Karaosmanoğlu, bizim de ülkemizde öncelikle tek kullanımlık plastik kirliliğinin önüne geçmek için seferberlik yapmamız gerektiğini vurguladı. Plastik ürünlerin yaşamımız için son derece gerekli olduğunun altını çizen Prof. Dr. Karaosmanoğlu, “Değerli bir malzeme olan plastikleri kullanırken bilinçli olmamız gerekiyor. Elimize aldığımız  plastik bir şişenin suda 450  yıl bozunmadan kalabildiğini unutmadan tüketmeliyiz. Tek kullanımlık plastik tüketimini önce hızla azaltmalı, sonra da reddetmeliyiz. Tek kullanımlık plastik tüketimine son vermeliyiz” dedi.

10 yılda geçen 100 yıldan daha fazla plastik ürettik

Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, Birleşmiş Milletler tarafından açıklanan plastik kirliliği rakamlarına göre, son 10 yılda, geçen 100 yılın toplamından daha fazla plastik üretildiğinin ve atık plastiklerin tüm atıkların yüzde 10’unu oluşturduğunun altını çizdi. Plastik kullanımını azaltmanın ceza ya da sınırlama ile mümkün olamayacağını da ifade eden Prof. Dr. Karaosmanoğlu, sürdürülebilir tüketim yaşam tarzımızla, plastik ayak izimizi çevreye dost oranlara çekebileceğimizi bildirdi.

Plastik ayak izimizi azaltacak 10 öneri

Kullandığımız plastiklerin yarısının tek kullanımlık ve atılan ürünler olduğunu aktaran Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, plastik ayak izimizi azaltarak çevre kirliliğinin önüne geçmek için 10 öneri sıraladı:

1- Plastik yerine paslanmaz çelik çatal, kaşık ve bıçak kullanalım.

2- Plastik pipet kullanımından vazgeçelim.

3- Alışverişe giderken yanımıza file veya pamuklu alışveriş çantaları alalım.

4- Ofisimizde plastik ya da içi plastik film kaplı karton bardaklar yerine kendi bardaklarımızı götürerek çayımızı, kahvemizi tüketelim.

5- Plastik şişeden su içmek yerine; bir su kabı ya da matara edinelim.

6- Biyo bozunur diş fırçası tercih edelim.

7- Bulaşık ve çamaşır deterjanları ile sıvı sabunların ambalajlarını yeniden kullanalım. Bunun için deterjan ve temizlik malzemelerinin satılan büyük boy yedek şişelerini alıp küçük şişelerimize dolduralım. 

8- Kulak temizleme çubuklarını ihtiyacımız kadar kullanalım.

9- Plastik ambalajları kullandıktan sonra geri dönüşüme göndermeden önce evimizde yeniden nasıl değerlendirebileceğimize bakalım.Kullanım ömürlerini uzatalım. Plastik ambalajlardan çiçekler için çok şık yapılabilir.

10- Kullandığımız plastikleri sadece birer atık olarak görmeyelim. Plastiklerin döngüsel ekonomide geri dönüşümün en önemli ham maddelerinden biri olduğunu bilerek, atık endüstrimiz için geri dönüşüm kutularına atalım.(Dönüşüm işleminin çevreye ve  atmosfere zararlı etkilerini önleyici tedbirleri almak suretiyle)

Her daim sevgiyle, maviyle, yeşille esen kalın.

 

Yorumlar
Ad Soyad
E-Posta
Ba?lyk
Yorum
Yazaryn Di?er Yazylary
Ayhan Ongun
Serdar Karcılıoğlu
Yalçın Dümer
Taner Uysal
Can Pulak
Berna Aysu
Ayşenur Tanrıverdi
www.kenttv.net © 2000 - 2018 | KAYIN YAYINCILIK RADYO TV . A.ޞ. | Cumhuriyet Mah. Kibris Şehitleri Cad. OASİS AVM 3. Kisim No:314 BODRUM - MUĞLA | Tel: 0252 317 30 30