Either scripts and active content are not permitted to run or Adobe Flash Player version 11.1.0 or greater is not installed.

Get Adobe Flash Player
canlı izle
Dönen Dönsün
BUNLAR ZERDÜŞT…
Orhan Beşiroğlu
12/06/2017
[email protected]

Kent TV müdavimlerine sıcak bir merhabayla başlayalım. Esasen tıp doktoru olmakla birlikte, hukuk, tarih, kültür ve yurtdışı geziler üzerine birikimlerimi, bana ayrılan bu bölümde, esprili bir anlatımla sizlerle paylaşmaktan mutluluk duyacağım. Merhaba Kent TV, merhaba Bodrum. Merhaba dostlar merhaba!..

İspanya Başbakanı(!), Mayıs 2016’da Madrid şehrinde yaptığı havaalanı açılış töreni konuşmasında, ayrılıkçı Katalanlar için “Bunlar kiliselerimizi yakmadılar mı, bunlar ateist, bunlar zerdüşt, bunlardan bir şey olmaz. Bunlar bizim değerlerimizle hareket etmiyorlar” mı ne demiş!

Zerdüştlük veya ateizm de sonuçta bir inanış biçimi olduğuna göre, bu cümlenin inanç özgürlüğünü hedef alan nefret söylemleri olduğu açıktır. Ama benim bu konuyla ilgili olarak bu ilk yazımda inceleyeceğim konu, konuşmanın hukuki boyutu değildir.

2017 Mayıs ayı içinde arkadaş grubumuzla birlikte İran’a bir kültür ve tarih gezisi düzenlemiştik. Bu gezimizde Tahran, Rey, İsfahan, Yezd, Şiraz ve Tebriz şehirlerini gezdik gördük. 19 Mayıs 2017 Cuma günü, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yapıldığı gün İran’da sokağın nabzını tuttuk.

Bugüne kadar Avrupa’nın hemen hemen tamamıyla birlikte 40’a yakın ülkeyi gezdim. Örneğin Paris’e giderken arkadaşlardan “şuraya da git, şurayı da gör” gibi laflar işitirken, İran’a gideceğimi söylediğim eş dosttan genellikle “Gidecek başka ülke mi bulamadın?” ya da “Ne işin var İran’da?” gibi sözler duydum. İran hakkında ne kadar önyargılıyız. Belki de özellikle toplumsal bilinçaltımıza bunlar işleniyor ilmek ilmek. 80 milyonluk nüfusunun 25 milyonu Türk olan, 1925’e kadar da Türkler tarafından yönetilmiş olan Türk yurdu İran’a öcü gibi bakıyoruz. Gitmiyoruz, gelmiyoruz.

Oysa İran’da, sadece Türkçe konuşarak gezmeniz mümkün. Tahran – Tebriz otobüs biletimizi sadece Türkçe konuşarak aldık. Türkçe sohbet ettik. Tebriz’de Türkiye’den geldiğimizi öğrenen taksici, misafir olduğumuz için bizden para almaya utandı. Lokantada siparişimizi Türkçe verdik. Türkçe kasap dükkânının yerini sorduğumuz manav, Türkiye’den geldiğimizi öğrenince ailesinden birini görmüş kadar sevindi, bize meyve ikram etmek istedi. Gideceğimiz yeri sorduğumuz otobüs şoförü “siz konaksınız” deyip, misafiriz diye bizden para almadı. Tanıştığımız Tebrizli gençler bizimle birlikte gezdi, mihmandarlık yaptılar. Otel adresi sorduğunuz Tebrizli sizi evine davet ediyor İran’da. Tebriz’de tanıştığımız Tebriz Türklerinden Rıza Kuchemushgi abimiz, “Tebriz’e gelip Kendovan’ı görmeden gitmek olar?” diyerek, evinden arabasını alıp geldi ve hiç tanımadığı bizi 40 km. mesafedeki Kendovan’a götürüp getirdi.

Kendisi Türk değil Fars olmakla birlikte, Ahmedinejad’ın pek çok Türkçe röportajını internetten izleyebilirsiniz. Bugün İran’ın en büyük dini otoritesi olan Ali Hamaney ise bir Azeri Türkü. Hamaney’in halka Türkçe seslenişlerini internetten bulup izleyebilirsiniz. “İran-ı İslami’de Türk de Fars gibi, Fars da Türk gibi, İranlıdır, Müslümandır, birbiriyle gardaştır” diyordu Hamaney. Günümüzde, Türkiye ile İran karşı karşıya getirilmeye, savaştırılmaya çalışılıyor. Emperyalist güçler Türkü Türk ile savaştırmak istiyorlar.

İran, Türk tarihinin en önemli coğrafyalarından birisi. Büyük Selçuklu Devleti’nin merkezi. Tuğrul beyin mezarı, Selçuklu başkenti Rey şehrinde. Üstelik öyle bir anıt mezar ki, aynı zamanda bir güneş saati. Sadece yapının güneş alan kısımlarına bakarak saati tam tespit edebilmeniz mümkün. Zamanın başkenti Rey, 1220’de Moğollar tarafından işgal edilerek yakılıp yıkılınca, halk 20 km. mesafedeki küçük bir köy olan Tahran’a yerleşmiş. O küçük köy bugün 14 milyon nüfusuyla İran’ın başkenti. İran, bir Türk devleti olan Safevilerin de hükümranlık alanı. Tüm dünya tarihini etkilemiş koca Pers İmparatorluğu’nun merkezi. Persepolis antik kentinin bulunduğu ülke İran. Hafız Şirazi’nin, Sadi Şirazi’nin Firdevsi’nin memleketi İran.

Ve Zerdüştlük… Bugün 190 bin inananı olan tek tanrılı bir din…

İran’ın Yezd şehrinde halen var olan bir Zerdüşti tapınağını gezdik.

Gerçek adı Sipitama olan Zerdüşt, dinin kurucusunun ismi, dinin ismi değil... O dine inananlara Zerdüşt değil Zerdüşti ya da Mecusi denir. Kutsal kitabının adı Avesta’dır. Dünyanın bilinen en eski tek tanrılı dinlerinden biridir Mecusilik. M.Ö. 600 yılından beri var ve Antik Pers İmparatorluğu’nun resmi dinidir. Ateşe filan da tapmazlar. Tek tanrılıdır dinleri. Tanrısı Ahura Mazda’dır. Otomobil üreticisi Mazda’nın adı Zerdüştlükte tapınılan Ahura Mazda'dan gelmektedir.  Zerdüştlüğün temelinde iyilik ve kötülüğün savaşı yatar, dolayısıyla felsefi bir yanı da vardır.

Voltaire, 18. yüzyıl ortalarında yazdığı bir eserde Zerdüşt bir kahramana yer vermiştir. Goethe, Doğu-Batı Divanı'nın bir bölümünü Zerdüştlüğe ayırmıştır. Wolfgang Amadeus Mozart'ın Sihirli Flüt'ünde Zerdüştlükten esinlendiği düşünülmektedir. Friedrich Nietzsche, felsefi konuları ele aldığı kitabına Böyle Buyurdu Zerdüşt adını vermiştir. Richard Strauss, Nietzsche'nin eseri ile aynı adı verdiği bir beste hazırlamıştır. Yıldız Savaşları serisindeki aydınlık ve karanlığın kozmik çatışması temasının Zerdüştlükten esinlendiği düşünülmektedir.

Su, toprak, hava ve ateşi kutsal sayarlar ve kirletmezler. Ölülerini, toprağı kirletmemek için gömmez, suyu kirletmemek için suya atmaz, havayı kirletmemek için yakmazlar. Yezd şehrindeki 1960’lara kadar kullanılan kulelerde, ölüler yabani hayvanların yemesi için bırakılırlarmış.

Bugünün üç tek tanrılı dini Yahudilik, Hristiyanlık ve Müslümanlıkta Zerdüştlükle ortak pek çok nokta mevcuttur. Bakın bakalım, size de tanıdık gelecek mi:

Zerdüşt'ün anası 15 yaşında bir bakire iken, bir ışık demetiyle hâmile kalmıştır.

İlk kez müritleri ile su üzerinde yürüyen, miraca çıkan, tanrı ile yüz yüze görüşen, ölmeden Cennet ve Cehennem'i gören Zerdüştün kendisidir.

Zerdüştlük inancına göre Cehennem üzerinde kurulu olan Sinvat (Çinvat) köprüsünden geçilerek Cennet'e ulaşılır. Ancak Cehennem'de üç gün kalınarak günahlardan temizlenilmesi gerekecektir.

Zerdüştilerin ibadetinin adı “namaz”dır. Namaza başlamadan önce ellerini, ayaklarını ve yüzünü yıkar, başa takke veya başörtüsü giyip, güneşe doğru dönerek Ashem, Yatha, Kemna Mazda için dua ederler. Namaz 5 vakittir ve güneşe göre ayarlanır. Güneşin doğuşundan öğlen 12:40’a kadar olan namaza Havan Geh, öğlen12:40 ile 15:40 arasındakine Rapitvan Geh, 15:40 ile günbatımına kadar olana Oziran Geh, günbatımından 24:40’a kadar olana Ayvisroothram Geh, 24:40’dan güneşin doğuşuna kadar kılınması gereken namaza ise Oshihan Geh denir.

Kurtarıcı beklentisi birçok dini inançta temel karakterdir. Zerdüştlükte ise beklenen kurtarıcı birçok özellikleri ise İsa Mesih ile benzer özellikler taşır; "Ölülerin dirilişi ve son yargılama ile bitecek 4. devrede temiz bir bakireden Zerdüşt doğar ve O'nun tebliğinin tesiri 10 asır sürer. Daha sonra zamanla dünyanın umumi ahlaki durumu kötüleşecektir. Zerdüştten sonra 2. bin yılda Zerdüşt neslinden bir peygamber gelecek ve bu durum 3. binyılda da devam edecektir."

Kuran’da da Zerdüştlükten söz edilir. Üstelik Kur'an-ı Kerim'de Hac Suresi 17. ayette, Mecusilik, Mekke ve Medine'de bulunan dini guruplar içerisindeki müşriklerden ayrılarak; Yahudilik, Hıristiyanlık ve Sabiilik gibi ilahî dinler arasında sayılır:

“İman edenler, Yahudiler, Sabiiler (yıldıza tapanlar), Hıristiyanlar, Mecusiler ve müşriklere gelince, muhakkak Allah kıyamet günü bunların arasını şüphesiz ayıracaktır; çünkü Allah her şeye şahittir.”

Cehaletin yüceltildiği bir devirde gittik gördük. Bunlar Zerdüşt… Bunlar Atayist…

Yorumlar
Ad Soyad
E-Posta
Başlık
Yorum
Yazarın Diğer Yazıları
12/06/2017
Ayhan Ongun
Serdar Karcılıoğlu
Ahmet Karataş
Deniz Poyraz
Orhan Beşiroğlu
www.kenttv.net © 2000 - 2017 | Bodrum Kent Radyo Tv. A.ޞ. | Kalekonut Sosyal Tesisleri BODRUM - MUĞLA | Tel: 0252 317 30 30 (PBX)